Umurongo wo Kwibuka: “Uwiteka abwira Mose ati: Andika aya magambo: kuko nsezeranye nawe n’Abisirayeli nk’uko bivugwa muri aya magambo. …Yanditse ku bisate amagambo y’isezerano, ari yo mategeko icumi.” —Kuva 34:27-28
Gusoma Ibyanditswe: Zaburi 105: 23-45
Intangiriro:
Izina Isiraheli ryahawe Yakobo nyuma yo gutsinda amakimbirane na marayika (Itangiriro 32:28). Ubusanzwe iryo zina risobanura “igikomangoma cyatsinze Imana, kitsinda Imana, igikomangoma cy'Imana.” Abakomoka kuri Yakobo bitwaga “abana ba Isiraheli, Abisiraheli, cyangwa inzu ya Yakobo” (Kuva 2:23; Kuva 19: 3). Ariko, ntabwo buri gihe bari "ibikomangoma by'Imana" kuko ntabwo bose batsinze kugeza aho batsinze umwanzi wabo ukomeye - bo ubwabo.
Kuri Sinayi, Imana yabwiye Abisirayeli gahunda z'ejo hazaza nk'uko byari bishingiye ku buryo babumvira, kandi basezeranya kubumvira. Ariko, bagombaga kumenya Imana ko ari ikiremwa gikiranuka, gikiranuka, cyera kandi kidashyigikira icyaha. Imana yari yiteguye kubamenyesha amategeko yayo yera mu nyandiko kandi bagomba kwitegura icyo gikorwa. Imana yabamenyesheje Amategeko Cumi yanditse ku bisate bibiri by'amabuye n'isezerano yagiranye na Mose na Isirayeli, "nyuma y'ijambo", ni ukuvuga "akanwa cyangwa imvugo," y'amabwiriza ya Mose n' "amategeko icumi" (Kuva 34:27-28). Mose yashakaga kubigisha ko kubaturwa bivuze ibirenze kurekurwa mu bucakara bw'umubiri, kuko Imana yashakaga kubakura mu bucakara bw'icyaha kandi iyo baba bafite ukwizera nk'ukwa Aburahamu, bashoboraga kugira byombi. Hari imanza, amategeko n'amabwiriza akubiyemo ibyiciro bitandukanye by'inshingano za leta Mose yababwiraga mu magambo, basezeranya kuzubahiriza. Ibyo byose byanditswe mu gitabo barabisomera, bongera basezeranya kumwumvira maze Mose aminjagira abantu n'igitabo amaraso y'inyamaswa (Kuva 21-24; Abaheburayo 9: 19-20). Muri iri sezerano bagiranye harimo isezerano, rishingiye ku mategeko y'Imana batakurikije.
Imana yakunze Aburahamu na Isiraheli kandi yubahiriza isezerano ryayo yakuye Isiraheli muri Egiputa ibaha umurage i Kanani. Ariko, kugumana uwo murage byaterwaga no kumvira kwabo kandi ntibumvira. Inshuro nyinshi mugihe cyabacamanza nabami, banze kumvira amabwiriza nimbuzi byatanzwe nabahanuzi, amaherezo, kuko babaye babi kuruta abanyamahanga babakikije, Imana ibareka bajyanwa mubunyage.
Nubwo batatanye mu mahanga yose, Imana ntiyabibagiwe. Kubera ko ataruta abanyamahanga basezeranijwe agakiza binyuze mu Ivanjili, Umwuka w'Imana aracyinginga abasigaye muri bo ku giti cyabo, kandi umuntu wese wemera Umwuka aba umwana w'Imana kubwo kwizera. Amasezerano yahawe Aburahamu umurage n'umugisha binyuze muri Kristo harimo ibirenze gukomoka kuri Aburahamu. Imiryango yose yisi yagombaga guhabwa imigisha kubwa Kristo no kubwo kwizera Aburahamu yerekanye; Abayahudi n'Abanyamahanga bombi bazanwa mu muryango wa roho wa Aburahamu kubera amasezerano yasezeranijwe, byemejwe n'amaraso ya Kristo.
Ibibazo byo Kwiga:
- Kuki izina rya Yakobo ryahinduwe rikaba Isirayeli? Itangiriro 32:22-30.
- Kuki Imana yaretse Yakobo n'abahungu be bajya mu Misiri, kandi kuki Yakobo na Yozefu bifuzaga gushyingurwa i Kanani? Itangiriro 49: 28-33; Itangiriro 50: 12-25. Nigute Abisiraheli bungukiwe nububabare muri Egiputa? Twungukirwa n'imibabaro?
- Ni iki Imana yashakaga ko Isiraheli iba? Kuva 19: 3-6. Kuki Imana yasabye ko Isiraheli yubahirizwa cyane iyo ikoraniye imbere ya Sinayi? Kuva 19: 10-13; Abalewi 11: 44-45. Twubaha imbere no gusenga Imana muri iki gihe?
- Ese Abisiraheli bari bafite umutima utaryarya kuri Sinayi muguhinduka isezerano, kubwamasezerano yabo yo kumvira? Bamenye uruhare muri iryo sezerano? Kuva 24: 3, 7. Ni iki bari bakeneye mbere yuko bumvira? Gutegeka 5: 28-29.
- Nubwo isezerano ryagiranye n'Abisirayeli kuri Sinayi ritari ryo rya mbere Imana yagiranye n'abantu, ryitwaga "isezerano rya mbere" mu Baheburayo 8:7-9. Itangiriro 26:5; Kuva 19:5.
- ryariisezerano rya mberen'ikiisezerano rya mbere? Abaheburayo 9:9, 18-21; Kuva 24:5-8.
- Kuki Imana yanenze "isezerano rya mbere"? Ese ikosa ryari mu isezerano cyangwa ryari ku bantu? Abaheburayo 8:6-9.
- Sitefano yavuze iki ku kunanirwa kwa Isiraheli? Ibyakozwe 7:51. Pawulo yavuze iki? Abaroma 10: 1-3.