Umurongo wo Kwibuka: “Uwiteka abwira Mose ati: Andika aya magambo, kuko nyuma yo gukurikiza aya magambo nagiranye nawe isezerano na Isiraheli.… Kandi yandika ku meza amagambo y'isezerano, amategeko icumi.” - Kuva 34: 27-28
Gusoma Ibyanditswe: Zaburi 105: 23-45
Intangiriro:
Izina Isiraheli ryahawe Yakobo nyuma yo gutsinda amakimbirane na marayika (Itangiriro 32:28). Ubusanzwe iryo zina risobanura “igikomangoma cyatsinze Imana, kitsinda Imana, igikomangoma cy'Imana.” Abakomoka kuri Yakobo bitwaga “abana ba Isiraheli, Abisiraheli, cyangwa inzu ya Yakobo” (Kuva 2:23; Kuva 19: 3). Ariko, ntabwo buri gihe bari "ibikomangoma by'Imana" kuko ntabwo bose batsinze kugeza aho batsinze umwanzi wabo ukomeye - bo ubwabo.
Kuri Sinayi, Imana yabwiye Isiraheli imigambi y'ejo hazaza ishingiye ku kumvira kwabo, kandi basezeranya kuyumvira. Ariko, bagombaga kumenya Imana ko yari Ikiranuka, ikiranuka, yera kandi idashyigikiye icyaha. Imana yari yiteguye kubamenyesha amategeko yayo yera mu nyandiko kandi bagomba kwitegura icyo gikorwa. Imana yababwiye amategeko Icumi yanditse ku meza abiri y'amabuye n'amasezerano yagiranye na Mose na Isiraheli, “nyuma ya tenor”, ni ukuvuga “umunwa cyangwa imvugo,” y'amabwiriza ya Mose n '“amategeko icumi” (Kuva 34: 27-28). Mose yashakaga kubigisha ko gutabarwa bisobanura ibirenze gukurwa mu bubata bw'umubiri, kuko Imana yashakaga kubakura mu bubata bw'icyaha kandi niba bafite kwizera kwa Aburahamu, bashoboraga kugira bombi. Hariho imanza, amategeko n'amabwiriza bikubiyemo ibyiciro bitandukanye by'imirimo mbonezamubano Mose yabavugaga mu magambo, basezeranya ko bazayubahiriza. Ibyo bintu byose byanditswe mu gitabo barabisomera kandi bongera gusezeranya ko bazumvira kandi Mose aminjagira abantu n'igitabo n'amaraso y'inyamaswa (Kuva 21-24; Abaheburayo 9: 19-20). Muri iri sezerano basezeranye ni isezerano, rishingiye ku mategeko y'Imana batubahirije.
Imana yakunze Aburahamu na Isiraheli kandi yubahiriza isezerano ryayo yakuye Isiraheli muri Egiputa ibaha umurage i Kanani. Ariko, kugumana uwo murage byaterwaga no kumvira kwabo kandi ntibumvira. Inshuro nyinshi mugihe cyabacamanza nabami, banze kumvira amabwiriza nimbuzi byatanzwe nabahanuzi, amaherezo, kuko babaye babi kuruta abanyamahanga babakikije, Imana ibareka bajyanwa mubunyage.
Nubwo batatanye mu mahanga yose, Imana ntiyabibagiwe. Kubera ko ataruta abanyamahanga basezeranijwe agakiza binyuze mu Ivanjili, Umwuka w'Imana aracyinginga abasigaye muri bo ku giti cyabo, kandi umuntu wese wemera Umwuka aba umwana w'Imana kubwo kwizera. Amasezerano yahawe Aburahamu umurage n'umugisha binyuze muri Kristo harimo ibirenze gukomoka kuri Aburahamu. Imiryango yose yisi yagombaga guhabwa imigisha kubwa Kristo no kubwo kwizera Aburahamu yerekanye; Abayahudi n'Abanyamahanga bombi bazanwa mu muryango wa roho wa Aburahamu kubera amasezerano yasezeranijwe, byemejwe n'amaraso ya Kristo.
Ibibazo byo Kwiga:
- Kuki izina rya Yakobo ryahinduwe muri Isiraheli ? Itangiriro 32: 22-30.
- Kuki Imana yaretse Yakobo n'abahungu be bajya mu Misiri, kandi kuki Yakobo na Yozefu bifuzaga gushyingurwa i Kanani? Itangiriro 49: 28-33; Itangiriro 50: 12-25. Nigute Abisiraheli bungukiwe nububabare muri Egiputa? Twungukirwa n'imibabaro?
- Ni iki Imana yashakaga ko Isiraheli iba? Kuva 19: 3-6. Kuki Imana yasabye ko Isiraheli yubahirizwa cyane iyo ikoraniye imbere ya Sinayi? Kuva 19: 10-13; Abalewi 11: 44-45. Twubaha imbere no gusenga Imana muri iki gihe?
- Ese Abisiraheli bari bafite umutima utaryarya kuri Sinayi muguhinduka isezerano, kubwamasezerano yabo yo kumvira? Bamenye uruhare muri iryo sezerano? Kuva 24: 3, 7. Ni iki bari bakeneye mbere yuko bumvira? Gutegeka 5: 28-29.
- Nubwo isezerano ryagiranye na Isiraheli i Sinayi atari ryo sezerano rya mbere Imana yagiranye n'abantu, ryiswe “ isezerano rya mbere ” mu Baheburayo 8: 7-9. Itangiriro 26: 5; Kuva 19: 5.
- isezerano rya mbere ryari isezerano rya mbere ryari ? Abaheburayo 9: 9, 18-21; Kuva 24: 5-8.
- Kuki Imana yabonye amakosa ku "isezerano rya mbere"? Amakosa yari mu masezerano cyangwa yabantu? Abaheburayo 8: 6-9.
- Sitefano yavuze iki ku kunanirwa kwa Isiraheli? Ibyakozwe 7:51. Pawulo yavuze iki? Abaroma 10: 1-3.