Amasezerano y'Imana - Isomo rya 7: Isezerano Rishya na Isiraheli

Umurongo wo Kwibuka: “Kuko iri ari ryo sezerano nzasezerana n’inzu ya Isirayeli nyuma y’iyo minsi, ni ko Uwiteka avuga: Nzashyira amategeko yanjye mu bwenge bwabo, nzayandike mu mitima yabo, nanjye nzaba Imana yabo, nabo bambere ubwoko.” —Abaheburayo 8:10

Gusoma Ibyanditswe: Yeremiya 31: 27-37

Intangiriro:

Isezerano rya mbere" ryemejwe no kuminjagira amaraso ku gitabo Mose yanditse akanagisomera abantu n'abantu (Kuva 24:5-8; Abaheburayo 9:19-20). Kuba ubwoko bw'Imana bwihariye byari bishingiye ku kumvira iryo sezerano ariko kubera ko batazi imbaraga zabo, basezeranye ikintu batashoboraga gukora. Mu gihe gito nyuma yo gusezerana, bari barimo gusenga "inyana y'izahabu."

"Isezerano rishya" rya kabiri (ryemewe) ryagiranye na Isirayeli naryo rikurikije "amahame y'amategeko icumi" (Kuva 34:27), ariko, rishingiye ku isezerano ryiza kurushaho—rigomba gukurikizwa n'Umwuka w'Imana kuko Amategeko y'Imana azaba yanditse mu "mitima n'ubwenge" (Abaheburayo 10:16). Nk'uko isezerano rya mbere ryejejwe n'amaraso y'inyamaswa, isezerano rya kabiri "rishya" ryemejwe n'amaraso ya Kristo. Irya mbere ntiryashyizweho na Isirayeli kubera kamere ahubwo irya kabiri rizashyirwaho na Isirayeli, kimwe n'abanyamahanga, kubera umwuka; kuko ubushake bw'Imana (Amategeko yayo) buzashyirwa mu mitima yabo no mu bitekerezo byabo (Yeremiya 31:33; Abaheburayo 8:10). Iri sezerano ryiza kurushaho riri hamwe n'amategeko y'Imana yanditswe mu mitima n'ubwenge bw'abantu bayo, kandi nta mategeko "yongeweho kubera ibicumuro" n' "amategeko yaturwanyaga" (Abagalatiya 3:19; Abakolosayi 2:14). Ahubwo, byemejwe muri Kristo, binyuze mu maraso ye, kandi iyo ingaruka zabyo zuzuye zigeze ku musaruro wo mu Baheburayo 8:10-11 na Yeremiya 31:33-34 uzaba waragezweho.

Amategeko yihariye yerekeye kurenga ku mategeko no guhongerera ibyaha yagombaga kurangirira ku musaraba (Abakolosayi 2:14). “Amategeko y’imihango” yari agamije gusobanukirwa amagambo y’ “isezerano rishya” ryemejwe n’urupfu rwa Kristo i Kaluvari. Iyo yemejwe, amategeko anyuranye yerekeye guhongerera ibyaha, ibitambo, n’igicucu yararangiye. Abahuye n’iryo hinduka ry’umutima n’ubwenge bahinduka abantu be bizerwa kandi bumvira. Amategeko Cumi, ari yo shingiro ry’amasezerano ya mbere, aya kera, n’aya kabiri, mashya, yagiranye na Isirayeli, nayo yari agize intego y’ibanze y’umurimo wa Mose w’isezerano rya kera n’umurimo wa Kristo w’isezerano rishya.

Nubwo isezerano rishya na Isirayeli ryari rizwi mbere y'urupfu rwa Kristo, ntiryashyizweho umukono kugeza amaraso ya Kristo asesetse. Kristo yavuze ko igikombe yanyweye “ni isezerano rishya mu maraso yanjye, ava ku bwanyu” (Luka 22:20).

Ibibazo byo Kwiga:

  1. rya kabiri—rishya ryagiranye na Isirayeli ryari irihe? Abaheburayo 8:7-10; Yeremiya 31:31-33.
  2. Bizagenda bite mugihe iri sezerano rishya ryuzuye kandi ryubahirijwe? Yeremiya 31:34; Abaheburayo 8: 11-13.
  3. bisobanura iki “w'isezerano ryiza kurushaho, rishingiye ku masezerano meza kurushaho”? Abaheburayo 8:6; 1 Timoteyo 2:4-5.
  4. Ni ryari kandi ni ryari iri sezerano rishya ryemejwe, ryemejwe, kandi rishyirwa mu bikorwa? Abaheburayo 9: 12-15.
  5. Mu isezerano rishya, ni gute amategeko cyangwa ibihano, igicucu, ubwoko, n'ibitambo, bijyanye no kwerekana no kwerekana impongano muri Kristo, byubahirizwa? Abakolosayi 2: 6-17.
  6. Hagati y’ishyirwaho ry’isezerano rishya i Kaluvari no kugaruka kwa Kristo ku isi, ni bangahe mu Bisirayeli nyabo bazakizwa? Abaroma 11:4-7. Kuki atari “abasigaye” gusa muri iki gihe? Abaroma 11:5, 8, 11.
  7. Ubuhumyi bwa benshi muri Isiraheli buzarangira ryari? Ninde uzahakana kutubaha Imana kwabo? Abaroma 11: 25-26.
  8. Gereranya ibihe by'Abaroma 11:25 na Luka 21:24, urebe uko ibintu bimeze mu isezerano rishya igihe ubuhumyi bwa Isiraheli bwakuweho. Yeremiya 31: 33-34; Abaheburayo 8: 11-12.
  9. Nigute abanyamahanga na bo binjira mu migisha y'isezerano rishya ryagiranye na Isiraheli? Abagalatiya 3: 26-29.
  10. Gereranya isezerano rya kera ku ngoma ya Mose, n'isezerano rishya ku ngoma ya Kristo. Itegeko ry'ibanze ry'amasezerano yombi ni irihe? Ese ibi ni kimwe muri iki gihe ku ngoma ya isezerano rishya?