Imana ikomeza amasezerano yayo - Kwiga muri Yozuwe, Abacamanza, na Rusi

Intangiriro kuri Yozuwe n'abacamanza

Yozuwe

Igitabo cya Yozuwe ni ugukomeza amateka ya Pentekote. Yozuwe ni ikiraro cy'ingirakamaro hagati y'ibitabo bya Mose n'amateka ya Isiraheli mu gihugu cya Kanani. Nkuko Kuva ari inkuru yImana ikura ubwoko bwayo muri Egiputa, niko Yozuwe ninkuru yImana iyobora ubwoko bwayo mugihugu cyasezeranijwe. Irerekana ko Isiraheli yambutse uruzi rwa Yorodani i Kanani nyuma y'urupfu rwa Mose, ndetse no kwigarurira Kanani n'imiryango cumi n'ibiri iyobowe na Yozuwe. Itariki yo muri Bibiliya ivuga ko Isiraheli yateye Kanani ni nko mu 1405 mbere ya Yesu. Igitabo gikubiyemo imyaka 25-30 iri imbere y'amateka ya Isiraheli. Yozuwe yari kurangiza umurimo mwiza Yatangiye nubwo ishyanga ritizera. Abantu ntibari barahindutse; bari batizera. Nyamara, amasezerano y'Imana azasohora kandi urubyaro rwa Aburahamu ruzaterwa mugihugu cyamasezerano kugirango rushore imizi.

Umwanditsi w'iki gitabo yitiriwe Yozuwe n'imigenzo y'Abayahudi kandi yarangiye nyuma y'urupfu rwe na Eleyazari umutambyi mukuru n'umuhungu we Finehasi. Ibimenyetso by'imbere byerekana neza ko umwanditsi yari yiboneye intsinzi.

Ibyabaye muri iki gitabo bikurikiza ibyanditswe mu gice cya nyuma cyo Gutegeka kwa kabiri. Abisiraheli bakambitse mu Kibaya cya Mowabu, mu burasirazuba bw'uruzi rwa Yorodani. Mose yari yarapfuye, Yozuwe aba umuyobozi. Igitabo kigabanyijemo ibice bitatu. Igice cya mbere gisobanura ko Yozuwe yahawe n'Imana nk'umusimbura wa Mose hamwe na Isiraheli yitegura kwinjira i Kanani, kwambuka Yorodani, n'ibikorwa byabo bya mbere basezeranye muri icyo gihugu. Igice cya kabiri gisobanura uburyo Isiraheli yagenze yumvira imigi yitwaje intwaro ifite inkike zikomeye. Imana yahaye ubwoko bwayo intsinzi ikomeye muri Kanani yo hagati, iy'amajyepfo, n'amajyaruguru. Uburyo budasanzwe uburyo Yeriko bwatsinzwe bwerekanye neza Isiraheli ko Imana ishinzwe agakiza kabo. Igice cya gatatu kivuga ko Yosuwa yagabanije igihugu mu miryango cumi n'ibiri, umurage wa Kalebu, imigi itandatu y'ubuhungiro, n'imijyi 48 y'Abalewi mu miryango.

Izina rya Yozuwe ni igiheburayo gihwanye n'izina “Yesu” mu Isezerano Rishya. Mu ruhare rwe rwo kuyobora Isiraheli mu gihugu cyasezeranijwe, Yozuwe ni ubwoko bwo mu Isezerano rya Kera cyangwa bishushanya Yesu, uruhare rwe ni uguhesha icyubahiro abahungu benshi. Umugabo Yozuwe ni ishusho y'Umwami wacu Yesu Kristo watsinze icyaha na Satani kandi agaha ikiruhuko abamwizera. Umwuga wa Yozuwe urerekana intsinzi dufite kubwo kwizera. Buri wese muri twe afite umurage wo gusaba, “igihugu” cyo gutsinda, kandi Yozuwe atubwira uko twabikora.

Abacamanza

Nubwo umwanditsi w'Abacamanza adashidikanywaho, Talmud y'Abayahudi n'imigenzo ya gikristo ya mbere ivuga ko Abacamanza, Rusi, na Samweli bose banditswe na Samweli.

Igitabo cy'Abacamanza ni isano nyamukuru y'amateka hagati ya Yozuwe n'igihe cy'abami ba Isiraheli. Igihe cy'abacamanza cyatangiye nko mu 1375 kugeza mu 1050 mbere ya Yesu, icyo gihe Isiraheli yari ihuriro ry'imiryango. Igitabo gikomoka ku bantu Imana yazamuye rimwe na rimwe kugira ngo bayobore kandi barokore Abisiraheli nyuma yo gusubira inyuma no kugwa mu gitugu cy'abaturanyi b'abanyamahanga. Abacamanza ni igitabo cya “nta mwami”. Imana yagombaga kuba Umwami wabo, ariko ishyanga ryanga kumwumvira. Kutumvira kwabo kwatumye gutsindwa, guhanwa, no kubora. Inshuro umunani tubwirwa ko abantu "bakoze ibibi" imbere yImana bityo bakaba bagomba guhanwa. Igihe Imana yabahannye, batakambiye imbabazi bararokorwa, ariko nyuma basubira mu nzira zabo mbi kandi bagomba kongera guhanwa. Abacamanza 13 bahagurukiye mu bihe bitandukanye kugirango bakize Isiraheli. Abacamanza bari abayobozi ba gisirikare n'abacamanza ba gisivili bo mu moko atandukanye. Binyuze mu bikorwa by'ubutwari byo kwizera, bashohoje urubanza rw'Imana kandi bahirika ababakandamiza, bityo bagarura abaturage amahoro n'ubwisanzure. Bamwe bahabwa amakuru menshi mugitabo mugihe abandi bavuzwe mumirongo imwe cyangwa ibiri gusa. Bakomoka mu miryango icyenda itandukanye kandi bakiza abantu babo muri Mezopotamiya, Abamowabu, Abafilisitiya, Abanyakanani, Abamidiyani, n'Abamoni. Nta mucamanza wategetse ishyanga ryose kugeza Samweli.

Amateka, Abacamanza batanga amateka yingenzi yamateka ya Isiraheli mugihugu cyasezeranijwe kuva Yosuwa apfa kugeza igihe cya Samweli. Tewolojiya, irerekana kugabanuka kwumwuka nimyitwarire mumiryango nyuma yo gutura mugihugu cyasezeranijwe, byerekana neza ingaruka mbi zahoraga zibaho mugihe Isiraheli yibagiwe isezerano ryayo na Nyagasani ikajya aho kugana ibigirwamana nubusambanyi.

Imana izana imbaraga mu ntege nke zabantu yanditse muri iki gitabo gishimishije. Mubyukuri, mu buryo bumwe, Igitabo cy'Abacamanza ni ibisobanuro ku mirongo itatu, “Ariko Imana yahisemo ibintu by'ubupfu byo ku isi kugira ngo itere isoni abanyabwenge, kandi Imana yahisemo ibintu by'intege nke zo ku isi kugira ngo isuzugure ibintu bikomeye; n'ibintu by'ibanze ku isi n'ibintu bisuzuguritse Imana yahisemo, n'ibidafite agaciro, kugira ngo bidashyira mu gaciro ibintu bidakwiriye. (1 Abakorinto 1: 27-29).

Igitabo cy'Abacamanza kigaragaza ihame rirambye ry'Imana: iyo Imana ikoresheje umuntu mu murimo wayo, Umwuka w'Uwiteka aramugeraho. Inzira y'Imana yo guhirika umwanzi no guteza imbere ubwami bwayo ni imbaraga, imbaraga n'imbaraga z'Umwuka Wera bikora binyuze mu bwato bw'abantu bwatanze kandi bwumvira. Gary Amick

Kanda hano kugirango utumire kopi yanditse mububiko bwacu bwo Kwiga.
Kanda hano kugirango ubone PDF ikururwa kubuntu muri ubu bushakashatsi mucyongereza.
Kanda hano kugirango ubone PDF ikururwa kubuntu muri ubu bushakashatsi mu giswahili.

KANDA AMASOMO HANO:

Ibyanditswe byose byavuzwe byakuwe muri New King James Version®. Uburenganzira © 1982 na Thomas Nelson. Byakoreshejwe uruhushya. Uburenganzira bwose burabitswe.